Food science, food industrial technology on blog

ห่างเหินจากการอัพเดตบล็อก/บทความมาระยะนึง เนื่องจากงานเยอะครับ เครียดนิดๆด้วย แต่ยิ่งเครียดมากก็ยิ่งทำให้ร่างกายพลอยแย่ลงไปด้วย ถูกต้องไหมครับ หนึ่งในโรค/ความเจ็บป่วยทางร่างกายที่มีสาเหตุส่วนหนึ่งมาจากความเครียดก็คือ โรคแผลในกระเพาะ ซึ่งเป็นอาการความเจ็บป่วยทางกาย สาเหตุส่วนนึงก็มาจากความไม่สมดุลในการดำรงชีวิตด้วย แต่บางกรณีแผลในกระเพาะอาหาร หรือ Gastro Ulcer ก็อาจจะมีสาเหตุมาจากแบคทีเรียทนกรดตัวนึงที่ชื่อ Helicobacter pylori ก็เป็นได้

ก่อนจะให้ความรู้กันถึงเจ้าเชื้อตัวนี้ ต้องเกริ่นนิดนึงว่า สัปดาห์ที่ผ่านมาผมเองก็ไปนอนพักรักษาตัวในโรงพยาบาลมาเพราะอาการแผลในกระเพาะ และลำไส้เล็กตอนต้นอักเสบ นอนไป 4คืน ลืมงานลืมการไปเลยทีเดียว... ดังนั้นจึงขอแชร์ประสบการณ์บ้างนะครับ

Helicobacter pylori คือ??

เชื้อตัวนี้ถูกพบครั้งแรกเมื่อราวๆ 20กว่าปีที่แล้ว ในปี 1982 นี่เอง โดย Dr. Barry Marshall และ Dr. Robin Warren ที่พยายามหาสาเหตุของโรคแผลในกระเพาะของผู้ป่วยที่พักรักษาตัวในโรงพยาบาล Perth ประเทศออสเตรเลีย แล้วในอีก 13ปีต่อมาทั้งคู่ก็ได้รับรางวัลโนเบลจากผลงานการค้นพบ ศึกษาวิจัยเจ้าเชื้อตัวนี้ และค้นค้าหาหนทางในการบำบัดรักษาโรคแผลในกระเพาะที่มีสาเหตุมาจาก Helicobacter pylori

เชื้อชนิดนี้เดิมทีเดียว มันมีชื่อว่า Campylobacter pyloridis อ้าว! แปลว่าเป็นญาติกับ Campylobacter jejuni ที่เรารู้จักดีหรือเนี่ย... ความแปลกพิศดารของเชื้อตัวนี้คือ มันโคตรจะทนกรด.. ดังนั้นในอดีตจึงไม่มีใครคิดว่า จะมีเชื้อจุลินทรีย์หน้าไหน ทนความเข้มข้นของกรดเกลือ และเอนไซม์ในระบบย่อยอาหารของมนุษย์เราได้ นอกจากมันจะทนกรดเข้มข้นได้แล้ว มันยังสร้างของเสียเป็นกรด ทำให้เพิ่มความเข้มข้นขึ้นในกระเพาะอาหารและลำไส้เล็กตอนต้นได้อีก

ภายหลังต่อมาเมื่อมีการศึกษาลึกลงไปทางระดับพันธุกรรม จึงทำให้รู้จักมันมากขึ้นไปอีกว่า มันเป็นญาติใกล้ชิดกันเท่านั้น ย้อมติดแกรมลบ รูปร่างเป็นเกลียว (Helix shape) เซลล์ยาวประมาณ3ไมครอน และมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางราวๆ 0.5ไมครอน  ต้องการออกซิเจนในการดำรงชีวิต ตัวมันเองยังมีความสามารถในการสร้างฟิล์มหุ้มตัวเองอีก ซึ่งเป็นกลไกในการเอาตัวรอดในภาวะกรดทางนึง

แล้ว Helicobacter pylori มันมายังไง มาตอนไหน?

ปกติเจ้าเชื้อตัวนี้จะเก่งกับกรด แต่ป๊อดสุดๆกับอุณหภูมิสูงๆ ดังนั้นถ้าเรารับประทานอาหาร หรือน้ำดื่มที่สะอาด ปรุงสุกก็ไม่น่าจะมีรอดใช่ไหม แล้วคุณเจ้าของเว็บไปทำอะไรมาถึงได้ติดเชื้อชนิดนี้เข้า...  ประเด็นหนึ่งที่ทำให้ผมอ้างได้คือ บ้านผมอยู่ในเขตน้ำท่วม แล้วน้ำกินน้ำใช้ก็ไม่แน่ใจว่าคุณภาพของน้ำดิบในเรื่องจุลชีววิทยามันผ่าน 100% ทุกลอตตามที่ประปานครหลวงเขาแจ้งไว้หรือเปล่า แต่ในภาวะที่เกิดอุทกภัยใหญ่ที่ตอนปลายเดือนตุลา 54 ที่ผ่านมา ทั้งซากพืชซากสัตว์ อุจจาระ ปัสสาวะ มากันให้เพียบไปหมด นั่นแหละ...นี่คือหนึ่งในเชื้อแปลกๆที่มาในช่วงน้ำท่วม

สรุปคือ ผมทานน้ำกรองจากน้ำประปาที่มาจากน้ำดิบคุณภาพต่ำละกัน !

Helicobacter pylori เป็นสาเหตุของมะเร็งกระเพาะอาหาร และลำไส้ตอนต้น?

เป็นความจริงส่วนหนึ่งครับ เพราะจากสถิติทางการแพทย์ พบว่า การที่แผลในกระเพาะเรื้อรัง คุณอาจได้รับสิทธิเป็นโรคมะเร็งในระบบทางเดินอาหารได้ ดังนั้นใครที่ปวดท้องโรคกระเพาะบ่อยๆ ปวดเอาโล่ หรือเคยป่วยเป็นโรคกระเพาะมาแล้ว แต่ครั้งนี้มันเจ็บยิ่งกว่าที่เคย ก็ลองไปหาหมอนะครับ

ส่วนการวินิจฉัยโรคนั้นถ้าจะเอาให้ชัวร์จะต้องตรวจด้วยวิธี Blood antibody test หรือใช้วิธีรังสีช่วยวินิจฉัย อย่างตอนที่ผมไปเช็คนั้น ก็มีการกลืนแป้งที่มีอนุภาคกัมมันตรังสีแล้วก็เอกซ์เรย์ ถ้าเราเจอเชื้อตัวนี้โดยไว การรักษาก็ไม่ยาก โอกาสหายขาดมี!

การบำบัดรักษาทำยังไง

Amoxycillin 1000mg ยาแก้อักเสบพื้นบ้านที่เรารู้จักกันดี สามารถทำลายแบคทีเรียแกรมลบตัวนี้ได้เป็นผลดีมาก โดยส่วนมากแพทย์จะสั่งให้ทานยาปฏิชีวนะตัวดังกล่าวร่วมกับยาในกลุ่ม Nexium® (ยาชนิดนี้แพง เม็ดละ50บาท ), Myracid® และ Bismuth subsalicylate รวมไปถึงยาเคลือบกระเพาะพวก Milk of Magnesium เพื่อช่วยๆกันลดกรดส่วนเกิน หรือถ้าผู้ป่วยแพ้ยา Amoxycillin ก็จะให้ Tetracyclin, Flagyl® แทน จริงๆมียาอีกตัวที่ใช้ในการรักษา ควบคุมการหลั่งของกรดในกระเพาะด้วย แต่ผมไม่กล่าวถึงดีกว่า เพราะหลายคนมักเอายาตัวนี้ใช้ในทางผิด ใช้ผิดที่ผิดทางนั่นแล