ทดสอบสมมติฐาน

ในช่วงระยะเวลานี้ จะเป็นช่วงที่นิสิตนักศึกษาชั้นปี4 คงจะกำลังทำปัญหาพิเศษกันอยู่นะครับ ซึ่งการวางแผนการทดลองที่เหมาะสมกับสิ่งที่เราสนใจศึกษา จะทำให้เราสามารถทำการทดลองได้อย่างรวดเร็ว ถูกต้องเหมาะสม ลดตัวแปร และลดความซ้ำซ้อน โดยทั่วไปแล้วในการศึกษาความแตกต่างของกลุ่มประชากรที่เราสนใจนั้น หลีกเลี่ยงไม่ได้เลยที่จะต้องมีการวิเคราะห์ความแปรปรวน (Analysis of Varience; ANOVA) ซึ่งในที่นี้ผมจะไล่ตามสเตปไปเรื่อยๆเหมือนเดิม โดยเริ่มจากการวิเคราะห์ความแปรปรวนแบบทางเดียวกันก่อน ซึ่งจะมีแตกย่อยออกไปได้สองตัวด้วยกันตามรูปแบบของการวางแผนก็คือ การวางแผนการทดลองแบบสุ่มบูรณ์ (Completely Randomized Design) และอีกแบบได้แก่ การวางแผนการทดลองแบบสุ่มในบล็อคสมบูรณ์ (Randomized Completely Block Design) ในบทความนี้เรามาเริ่มที่ตัวแรกก่อนเลยนะครับ เพราะมันง่ายที่สุด และจะได้มีพื้นฐานไปเล่นกับตัวอื่นๆด้วย

หลังจากในรอบก่อนหน้านี้ผมได้อัพบทความในเรื่องเกี่ยวข้องกับหลักสถิติแล้วค้างเติ่งไว้อย่างนั้นเป็นเดือนๆ (โรคขี้เกียจกำเริบนะครับ) มาวันนี้จะขอเขียนในสเตปต่อมา เอาเรื่องง่ายๆก่อนแล้วกัน และชาวฟู้ดน่าจะได้ใช้กันบ้าง นั่นก็คือ การทดสอบสมมติฐานในตัวอย่างประชากรกลุ่มเดียว ผมว่า…หลายคนที่ร้างราเรื่องหลักสถิติไปนาน อาจจะนึกไม่ออกว่ามันเอาไว้ใช้ทำอะไร ผมจะขอยกตัวอย่างง่ายๆประกอบนะครับ

สมมติว่าฝ่ายบรรจุภัณฑ์มีเครื่องบรรจุนมระบบอัตโนมัติ ซึ่งเครื่องที่ว่าเนี่ยนะจะบรรจุนมที่ผ่านการฆ่าเชื้อลงกล่องละ 250ml ทีนี้สมมติ(อีกที) เจ้านายเราต้องการทราบว่าไอ้เครื่องบรรจุนมอัตโนมัติเนี่ย ยังบรรจุนมตรงตามมาตรฐานที่กำหนดไว้ หรือตรงตามที่เราเซทเครื่องเอาไว้หรือไม่ โดยมอบหมายมาให้เรา(สมมติอีกที)ไปตรวจสอบ