Food science, food industrial technology on blog

TQM คืออะไร ทำไมต้อง TQM แล้วเราเอา TQM ไปใช้ในอุตสาหกรรมอาหาร หรือในโรงงานอาหารของเราได้อย่างไร ในบทความก่อนหน้านี้เราได้รู้จักกับคำว่า "คุณภาพ" กันแล้วนะครับ

ทีนี้ถ้าเป็นการเอา TQM มาร่วมในการปฏิบัติงานในโรงงานอาหาร (ดูเหมือนผมจะข้ามเรื่อง การควบคุมคุณภาพอาหาร และการประกันคุณภาพไปนะ) โดยผมจะข้ามในเรืองของประวัติที่มาของเจ้า TQM นะครับ เพราะตรงส่วนนั้น ท่องไว้ก็เอาไว้สอบอย่างเดียว แต่พอมาถึงการใช้งานจริงๆแล้ว สิ่งสำคัญจะอยู่ที่การเอาไปใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุดกับองค์กรของเรามากกว่า ในบทความนี้ เราจะมาเรียนรู้กันครับว่า นักอุตสาหกรรมอาหาร และวิศวกรอาหาร เราใช้ TQM กับโรงงานของเรายังไง แต่ว่าก่อนอื่นเราก็ต้องทำความรู้จักก่อนนะครับ ว่าเจ้า TQM คืออะไร

TQM แปลตรงๆตัวคือ การจัดการคุณภาพในองค์รวม ซึ่งสิ่งสำคัญของการจัดทำ TQM คือ การมุ่งหวังให้สมาชิกในทุกส่วนขององค์กร หรือ โรงงานที่เราอยู่ รู้สึกว่าตัวเองมีส่วนร่วมในการจัดการคุณภาพ อันจะส่งผลให้เกิดผลกำไรต่อองค์กรไม่ว่าจะเป็น ในรูปเม็ดเิงิน หรือ ภาพลักษณ์องค์กรก็ตามที ซึ่งเครื่องใหม่เครื่องมือในการจัดทำ TQM ถือว่าเป็นสิ่งที่โรงงานอาหารสมัยใหม่จำเป็นต้องมี ไม่ว่าจะเป็นการจัดการด้านเอกสารที่ดีพอ, ระบบ GMP, HACCP, SSOP เป็นต้น

อะไรล่ะคือเป้าหมายสูงสุดของ TQM จากย่อหน้าข้างบน หลายคนที่เรียนมาแต่ Math, Comp เจอภาษาเขียนแบบนี้ อ่านแล้วอาจจะงงว่า มันก็อธิบายให้ดูดีนี่หว่า ซึ่งที่จริงแล้ว การทำ TQM ให้กับองค์กร หรือ ระบบโรงงานอุตสาหกรรม จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องทำให้ได้ อาจจะไม่ต้องถึง100% เพราะว่าเครื่องมือในการวัดคุณภาพ ที่นิยมทำกันคือการทวนสอบทั้งจากภายใน(Internal audit) และภายนอก(External audit) มันก็ยังขาดความแม่นยำอยู่เลย

หลายๆองค์กรสร้างภาพลักษณ์ให้กับผลิตภัณฑ์โดยที่ยังไม่จำเป็นต้องนำสินค้าลงวางจำหน่ายด้วยซ้ำไป เนื่องจากกระบวนการจัดการคุณภาพของเขานั้นมีประสิทธิภาพเพียงพอ  ยกตัวอย่าง เช่น นักออกแบบศิลป์ที่มีฝีมือสักคนนึงถ้าเขาคิดจะซื้อคอมพิวเเตอร์สักเครื่องโดยไม่มีข้อกำหนดด้านเงินละก็ เขาจะเล็งเครื่องคอมพิวเตอร์ Mac ก่อนเลย เพราะอะไรนะรึ Mac จะให้สีที่ถูกต้องและตรงกับสีบนเครื่องพิมพ์มากกว่า PCและผู้ใช้ก็จะเกิดการบอกต่อกันปากต่อปากใช่ไหมครับ ว่า เฮ้ย! Mac ดีกว่า PC เวลาส่งงานเ้ข้าโรงพิมพ์สีมันไม่เพี้ยน!

ตัวอย่างที่กล่าวมาจึงเป็นคำตอบให้กับผู้บริหารและนักอุตสาหกรรมอาหารที่มีอำนาจ (งานนี้ไม่มีอำนาจ ทำไม่ได้นะครับ เพราะมันต้องอาศัยความร่วมมือของทุกคนในองค์กร ) เพื่อทำให้บรรลุเป้าหมายในการจัดทำ TQM ให้ลุล่วงไปได้ด้วยดี ซึ่งผลตอบรับของการที่ TQM ประสบผลสำเร็จคือ องค์กรเกิดผลกำไรอย่างยั่งยืน โดยวิธีสร้างความภาคภูมิใจ พึงพอใจให้แก่ลูกค้า ด้วยกลยุทธ์ และบริการที่ตรงกับความต้องการของลูกคาให้มากที่สุด

ดังนั้นการที่จะทำให้องค์กรของเรามีผลกำไรสูงสุด คือ ทำให้ลูกค้าที่ซื้อสินค้าของเราพึงพอใจกับสินค้า และบริการ ซึ่งเป็นสิ่งที่เราๆท่านๆ สามารถกำหนดมาตรฐานคุณภาพตรงนั้นได้ไม่ใช่หรือครับ ก่อนสินค้าจะออกจากโรงงาน เราจึงจำเป็นที่จะต้องสร้างกำแพงคุณภาพเอาไว้ โดยผู้ที่มีส่วนในการพาองค์กร หรือโรงงานของเราไปถึงฝั่งฝันนั้นได้ก็คือ ทุกคนในองค์กร ตั้งแต่พนักงานขนส่งวัตถุดิบ ไปถึง ตัวแทนจำหน่ายเลย

สำหรับหลักของการทำ TQM เบื้องต้นมันก็คือ การลองผิดลองถูกนั่นเอง (งงอะดิ ทำไมมันง่ายแบบนี้ฟร่ะ) ลองมาดูแผนภาพด้านข้างประกอบนะครับ เราลองมานึกอะไรง่ายๆ ที่เกี่ยวกับเรื่องนี้ดูนะครับ

สมมติมีอาแปะท่านหนึ่งคิดจะทำธุรกิจขายกาแฟโบราณแบบรถเข็น ในเบื้องต้นเขาก็อาจจะใช้เงินทุนสักก้อนนึง เพื่อหาซื้อวัสดุอุปกรณ์ประกอบการขายกาแฟโบราณ  เริ่มแรกเขาก็อาจจะต้องลองเข็นรถปยังจุดที่ๆ เขาคิดว่าขายได้ใช่ไหมครับ ซึ่งนั่นก็คือการ (Plan) จากนั้นก็ทดลองทู่ซี้จอดขายดู(Do)  ขายได้หรือไม่ได้มันคือตรวจสอบว่าให้ Plan ที่เขาคาดคิดไว้นั้นมันถูกต้องหรือเปล่า(Check) ซึ่งการตรวจสอบอาโกอาแปะ เขาอาจจะไม่รู้ตัวเลยว่า การตัดสินใจที่เกิดนั้นมันอาศัยการเก็บข้อมูลทางสถิติเข้ามาช่วยตัดสิน! โอ้ว ไหงโยงไปได้เนอะ ตัวอย่างเช่น จุดนี้ขายได้วันนึงก็บาท  หรือ เก็บข้อมูลว่าขายดีในช่วงเวลาไหน เป็นต้น จากนั้นวันต่อมาอาแปะอาจจะตัดสินใจ(Act) ที่จะขายต่อตามแผนการตลาดเดิม หรือ หาทำเลใหม่โดยเริ่ม Plan ใหม่เลยก็ได้

ลองสังเกตในรูปนะครับ จะเห็น่วาเราไม่จำเป็นเลยที่จะต้องเริ่มต้นจากการวางแผนเสมอไป เราจะเริ่มตรงไหนก่อนก็ได้ อาแปะอาจจะเข็นรถมาตรงจุดขายตรงนั้นเพราะว่าหมาไล่มา หรือ หนีฝนมาจอด โดยที่ไม่ได้วางแผนล่วงหน้าไว้ก็เป็นไปได้ใช่ไหมครับ ดังนั้นจากตัวอย่างที่ยกมาให้เห็นง่ายๆ

ดังนั้นในการสร้างความพึงพอใจให้กับลูกค้าขององค์กรเราในแบบยั่งยืนนั้น จึงจำเป็นที่จะต้องเกิดจากรากฐานที่ดี ดังตัวอย่างรูปทางซ้ายมือ (วาดเองนะครับ ภูมิใจมาก) ไม่ว่าจะทำธุรกิจอะไรไม่ใช่เฉพาะธุรกิจอาหารเท่านั้น พื้นฐานเบื้องต้นของความสำเร็จคือ องค์ความรู้ เราจะต้องรู้ในสิ่งที่เราผลิตออกมาขาย ไม่ใช่ว่าเขาเฮมา เราก็เฮไป ซึ่งนักธุรกิจบ้านเราก็มักจะเป็นเช่นนั้นกัน หลายคนขาดทุนเพราะไม่สามารถตอบปัญหาพื้นฐานในการผลิตได้  สิ่งสำคัญถัดมาจากองค์ความรู้ต่อธุรกิจของเรานั่นก็คือ ความร่วมมือร่วมใจของทุกคนในองค์กร องค์กรไหนมีคนประเภทมือไม่พายเอาเท้าราน้ำ ก็จะยังผลให้งานเสร็จช้า แต่ถ้าไม่มีความสามัคคี(เลย) ในองค์กรแล้วละก็ ไม่มีโอกาสที่จะต่อไปเป็นตัวบ้านที่สมบูรณ์ได้แน่นอนครับ

ถัดจากพื้นฐานสำคัญสองข้อข้างต้นแล้ว สิ่งที่จะช่วยขับเคลื่อนให้อุตสาหกรรมของเราก้าวไปได้มันต้องประกอบด้วยขึ้นมาด้วยกัน 3 ส่วน คือ เทคนิคการทำงาน, อุปกรณ์สิ่งอำนวยความสะดวก และ ระบบการควบคุมคุณภาพ ถ้าถามว่า 3ข้อนี้จำเป็นต้องสมบูรณ์ 100% ไหม คำตอบคือไม่จำเป็นก็ได้ครับ เพราะว่าถึงเสาต้นที่หนึ่งจะงอบ้าง เอนไปบ้าง ก็ยังมีเสาอีกสองต้นช่วยกันคานน้ำหนักตัวบ้านไว้ได้ แต่หากว่าเสาทั้งต้นนี้มีความเข้มแข็ง ย่อมจะทำให้บ้านมีความแข็งแรงทนทาน มีอายุยืนยาว เฉกเช่นเดียวกับการประกอบธุรกิจนั่นแหละเนอะ ซึ่งตัวที่คอยคลุมเสาทั้งสามต้นนั่นคือ การกำหนดเป้าหมาย หรือ กลยุทธในเชิงบริหารจัดการที่มีรูปแบบชัดเจน และในท้ายที่สุดนี้ถ้าทุกอย่างดำเนินไปอย่างถูกต้อง ชอบธรรม ความพึงพอใจของลูกค้าก็จะเกิดขึ้นอย่างยั่งยืนแน่นอนครับ